Polska Przychodnia: Psychiatra

Psychiatra jest lekarzem, który w ramach swojej specjalizacji zajmuje się zdrowiem psychicznym osób dorosłych lub dzieci i młodzieży.

Czym zajmuje się psychiatra?

Psychiatra rozpoznaje oraz leczy zaburzenia i choroby psychiczne. Stara się znaleźć przyczynę, pomaga walczyć z objawami oraz wybiera odpowiednią metodę leczenia. Leczenie jest dobierane indywidualnie i dostosowane do wieku oraz rodzaju i stopnia zaawansowania zaburzenia, z jakim zgłasza się pacjent. Do zainteresowań psychiatry zależą zarówno ciężkie choroby psychiczne, jak również wiele powszechnie występujących zaburzeń i problemów.

Zaburzenia i choroby leczone przez psychiatrę:

  • zaburzenia psychotyczne (schizofrenia, psychozy reaktywne i egzogenne)
  • nerwice i zaburzenia typu nerwicowego
  • zaburzenia afektywne (choroba afektywna dwubiegunowa, zaburzenia depresyjne nawracające)
  • zaburzenia osobowości
  • zaburzenia odżywiania (anoreksja, bulimia, otyłość)
  • dewiacje seksualne (fetyszyzm, sadyzm, ekshibicjonizm, pedofilia)
  • uzależnienia i współuzależnienia, syndrom DDA
  • zespół stresu pourazowego
  • choroby zawodowe
  • niepełnosprawność intelektualna

Kiedy należy udać się do psychiatry?

Psychiatra to lekarz, który pomaga uporać się ze stresem i problemami psychicznymi życia codziennego. Wizyta w gabinecie psychiatrycznym oznacza, że potrzebujemy pomocy w rozwiązaniu problemów wynikających ze zmian w naszej osobowości.
Do wizyty u psychiatry powinny skłonić nas zmiany życiowe o gwałtownym charakterze, zwłaszcza takie, z którymi nie potrafimy się uporać (śmierć bliskiej osoby, ciężka choroba, wypadek, utrata pracy), a także objawy somatyczne niezwiązane z chorobą fizyczną (drżenia rąk, bóle głowy, kołatanie serca, ból żołądka, nadmierna potliwość).
Impulsem do konsultacji powinny być także różnego rodzaju zmiany nastroju i zachowania (izolowanie się, niechęć do podejmowania aktywności, strach przed wyjściem z domu, ciągły niepokój, uczucia osamotnienia, smutku, bezradności, przygnębienia, nerwowość, nadwrażliwość, czy agresywne zachowania). O konieczności konsultacji świadczyć mogą lęki i napady paniki, natręctwa, tiki nerwowe, a także wyczerpanie psychiczne, zaburzenia snu, koncentracji i pamięci oraz ostry i przewlekły stres. Koniecznie należy pójść do psychiatry, gdy pojawiają się myśli i skłonności samobójcze, jesteśmy uzależnieni (od seksu, narkotyków, alkoholu, leków, hazardu, zakupów) lub występują u nas urojenia, omamy lub zaburzenia świadomości.

Wizyta u psychiatry

Psychiatra w swojej praktyce stosuje wywiad. Pełni on główną funkcję diagnostyczną, pozwalającą lekarzowi określić stan zdrowia pacjenta. Do rozmowy z lekarzem warto się przygotować, zwłaszcza gdy jest to pierwsza wizyta. Psychiatra będzie zainteresowany samopoczuciem pacjenta, problemami, które skłoniły go do wizyty, ogólnym stanem zdrowia, apetytem, jakością snu, przebytymi chorobami, relacjami rodzinnymi i dzieciństwem. Psychiatra podczas rozmowy dokonuje obserwacji, zwracając uwagę na zachowanie pacjenta, zdolność koncentracji lub zaburzenia uwagi.
Podczas kolejnych wizyt lekarz musi na nowo oceniać aktualny stan pacjenta oraz zmiany wynikające z zastosowania leczenia. Wszystko po to, by zmodyfikować leczenie lub ustalić na nowo dawki leków.

Na podstawie rozmowy lekarz może rozpocząć leczenie lub zlecić dodatkowe badania. Są to głównie testy psychologiczne, pozwalające postawić trafną diagnozę. Niekiedy potrzebne będą badania laboratoryjne (krwi, moczu), badanie RTG czaszki lub tomografię komputerową głowy, pozwalające określić fizyczny stan zdrowia. Badania laboratoryjne mają szczególnie znaczenie w trakcie długotrwałego zażywania leków. Niekiedy lekarz psychiatra może skierować pacjenta na konsultację neurologiczną lub na badania specjalistyczne jak EEG, lub rezonans magnetyczny mózgowia.

Leczenie psychiatryczne

Na podstawie rozmowy i badań dodatkowych psychiatra stawia diagnozę oraz rozpoczyna leczenie. Współcześnie ważną rolę w psychiatrii odgrywają leki. Są to leki psychotropowe, przepisywane w zależności od potrzeb pacjenta: przeciwdepresyjne, uspokajające, normalizujące nastrój lub przeciw psychotyczne. Leczenie jest zwykle długotrwałe, co najmniej kilkumiesięczne, a w czasie jego trwania konieczne są wizyty kontrolne mające na celu ocenę skuteczności stosowanych leków i ich wpływu na stan pacjenta.

Łącznie z leczeniem farmakologicznym stosuje się psychoterapię. Psychiatra może zlecić jeden wybrany rodzaj psychoterapii: psychoterapię poznawczą, systemową czy terapię behawioralną. Może skierować pacjenta na psychoterapię indywidualną lub grupową. Istotną rolę dla stanu pacjenta ma także psychoedukacja.

Wcześnie wykrytą chorobę lub zaburzenie można wyleczyć, pomimo wymaganej długotrwałej terapii. Zgłoszenie się do lekarza i podjęcie leczenia na pewno wpłynie na lepsze samopoczucie oraz poprawi jakość życia pacjenta